Şema Terapi Nedir? Mersin'de Şema Terapi

Şema nedir?

Şema; çocukluk ve ergenlik döneminde, temel duygusal ihtiyaçlarımız yeterince karşılanmadığında oluşan, kendimize ve ilişkilerimize dair derin inanç ve duygu kalıplarına verilen ad. Bir kez oluştuktan sonra kendini doğrulayacak biçimde çalışıyor: terk edilmekten korkan biri, farkında olmadan terk edilme ihtimali yüksek ilişkileri seçebiliyor ya da en yakınındakini kendi korkusuyla uzaklaştırabiliyor.

Bu yüzden şemalar “kötü karakter özellikleri” değil; bir zamanlar hayatta kalmaya yarayan, bugün ise hayatı daraltan uyum çabaları.

Şema Terapi hangi durumlarda öne çıkıyor?

Tekrar eden ilişki örüntüleri

Hep aynı tip insanı seçmek · yakınlaştıkça kaçma isteği duymak · terk edilme korkusuyla ilişkiyi boğmak · hayır diyememek ve sürekli kendini geri plana atmak · “bu ilişki de aynı yere gitti” hissi.

Kendine bakışta değişmeyen inançlar

Ne kadar başarılı olursa olsun yetersiz hissetmek · kusurlu ya da “bir yeri eksik” hissetmek · sürekli onay aramak · kendine acımasız davranmak · başarıları hak etmediğini düşünmek.

Uzun süredir devam eden ve tekrarlayan sıkıntılar

Yıllardır süren kaygı ya da çökkünlük hâli · daha önce terapi alıp bir süre sonra aynı noktaya dönmek · belirti geçse bile “asıl sorun” hissinin sürmesi.

Duygu düzenlemede zorlanma

Duyguların aniden ve şiddetle gelmesi · öfke patlamaları ve sonrasındaki pişmanlık · duyguları tamamen bastırmak ya da hiç hissetmemek.

Görüşmelerde ne yapıyoruz?

Şemaları ve modları tanıma. Önce bugün yaşadığınız zorlukla geçmişteki hangi örüntünün bağlantılı olduğunu birlikte haritalandırıyoruz. Şema Terapi bunu “modlar” üzerinden çalışır: aynı kişinin içinde farklı anlarda devreye giren, farklı biçimde davranan yanlar.

Deneyimsel çalışmalar. Şema Terapi’yi yalnızca konuşmaya dayalı yaklaşımlardan ayıran yanı burası. İmgeleme çalışmaları, sandalye çalışmaları ve terapi ilişkisi üzerinden yapılan çalışmalarla örüntüye yalnızca düşünce düzeyinde değil, duygu düzeyinde de temas ediliyor.

Yeni davranışların denenmesi. Fark edilen örüntünün yerine ne konacağı üzerinde çalışılıyor ve bu yeni davranışlar seans dışında adım adım deneniyor.

Şema Terapi mi, BDT mi?

İkisi birbirinin alternatifi değil. Bilişsel Davranışçı Terapi güncel belirtiler üzerinde daha hızlı ve yapılandırılmış biçimde çalışırken, Şema Terapi bu belirtilerin altındaki eski örüntülere iniyor. Çoğu süreçte ikisi birlikte kullanılıyor; hangisinin öne çıkacağına neyle geldiğinize bakarak birlikte karar veriyoruz.