Psikoloğa gitmeye karar vermek çoğu zaman en zor adım değildir. Asıl zorlayan, karardan sonraki sorulardır: Kime gideceğim? Nasıl seçeceğim? Arayınca ne diyeceğim? İlk görüşmede ne olacak?
Bu yazı, Mersin’de psikoloğa gitmeyi düşünenler için pratik bir rehber. İçinde kimseye yönlendirme yok; hangi uzmana giderseniz gidin işinize yarayacak genel ölçütler, randevu sürecinin nasıl işlediği ve en sık duyduğum sorular var.
Kısa cevap
- Önce başvurduğunuz kişinin unvanına ve eğitimine bakın. Psikolog, klinik psikolog ve psikiyatrist farklı mesleklerdir.
- Çalıştığı yerin Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatlı olup olmadığını kontrol edin.
- İlk görüşme çoğunlukla bir tanışma ve değerlendirme görüşmesidir; her şeyi ilk gün anlatmak zorunda değilsiniz.
- İlk birkaç seansta kendinizi güvende ve dinlenmiş hissetmeniz, seçiminizin doğru olup olmadığına dair önemli bir işarettir.
Önce kime gideceğinizi netleştirin
“Psikolog” kelimesi gündelik dilde çok geniş kullanılıyor, ama mevzuatta her unvanın yetkisi farklı:
- Psikolog: Dört yıllık psikoloji lisansını bitirmiş kişidir.
- Klinik psikolog: Lisansın üzerine klinik psikoloji yüksek lisansı yapmış, mevzuatta sağlık meslek mensubu olarak tanımlanan uzmandır. Psikolojik değerlendirme ve psikoterapi yürütür.
- Psikiyatrist: Tıp fakültesinden sonra psikiyatri uzmanlığı yapmış hekimdir. Tanı koyar, ilaç tedavisi düzenler; psikoterapi de yapabilir.
Hangisine gideceğinize karar veremiyorsanız, bu ayrımı ayrıntılı anlattığım Psikolog mu Psikiyatrist mi? yazısına bakabilirsiniz. Mesleğin eğitim yolunu merak edenler için Klinik Psikolog Nasıl Olunur? yazısı da var.
Psikolog seçerken bakılabilecek ölçütler
1. Eğitim ve unvan
Uzmanın hangi lisansı ve yüksek lisansı bitirdiğini sormak ya da internet sitesinden kontrol etmek en doğal hakkınız. Diploma ve unvan bilgisini açıkça paylaşmayan birine karşı temkinli olmak yerindedir.
2. Ruhsatlı bir birimde çalışması
2025’te yürürlüğe giren düzenlemeyle klinik psikologların kendi adlarına açtığı yerler Sağlık Meslek Hizmet Birimi olarak tanımlandı ve bu birimler İl Sağlık Müdürlüğü’nden ruhsat alıyor. “Danışmanlık merkezi”, “yaşam koçluğu” gibi adlar altında ruhsatsız sağlık hizmeti verilmesi mevzuata uygun değil. Gittiğiniz yerin ruhsatını sormaktan çekinmeyin.
3. Çalışma alanı ve yaklaşımı
Her uzman her yaş grubuyla ve her konuyla çalışmaz. Çocuk, ergen, yetişkin ya da çiftlerle çalışıp çalışmadığını; hangi terapi yaklaşımlarında eğitim aldığını öğrenin. Yaklaşımlar hakkında fikir edinmek isterseniz Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir? yazısı bir başlangıç olabilir.
4. Çerçevenin açıklığı
Seans süresi, sıklığı, ücreti, iptal koşulları ve gizliliğin sınırları ilk görüşmede açıkça konuşulmalıdır. Bu çerçeveyi net anlatan bir uzman, sürecin geri kalanında da öngörülebilir olacaktır.
5. İlk görüşmedeki hissiniz
Araştırmalar terapist ile danışan arasındaki iş birliğinin sürecin gidişiyle ilişkili olduğunu gösteriyor. İlk görüşmelerde dinlendiğinizi ve ciddiye alındığınızı hissetmeniz önemli bir veridir. Bunu Terapötik İttifak Nedir? yazısında anlatmıştım.
Nelere temkinli yaklaşmalı?
- “Kesin çözüm”, “garantili sonuç”, “üç seansta iyileşme” gibi vaatler. Sağlık hizmetinde sonuç garantisi verilemez; mevzuat da bunu yasaklar.
- Danışan yorumlarını ve öncesi–sonrası hikâyelerini tanıtım için kullanan hesaplar.
- Eğitimini ve unvanını belirsiz bırakan tanıtımlar.
Randevu süreci nasıl işler?
İlk iletişim. Çoğu birimde randevu telefonla ya da mesajla alınır. Uzun uzun anlatmanız gerekmez; “Bireysel görüşme için randevu almak istiyorum” demek yeterlidir. Bu aşamada seans ücretini, süresini ve uygun günleri sorabilirsiniz.
İlk görüşme. İlk seans genellikle tanışma ve değerlendirme içindir: Sizi buraya neyin getirdiği, ne zamandır sürdüğü, hayatınızın genel görünümü konuşulur. Terapist çalışma biçimini ve gizliliği anlatır. Ayrıntısını Terapide İlk Seansta Neler Konuşulur? yazısında bulabilirsiniz.
Sürecin planlanması. İlk birkaç görüşmenin sonunda hedefler ve çalışma sıklığı birlikte belirlenir. Görüşmeler çoğunlukla haftada bir yapılır. Ne kadar süreceği kişiden kişiye değişir; bunu Terapi Ne Kadar Sürer? yazısında ele almıştım.
Gerekirse yönlendirme. Değerlendirme sonunda bir hekim görüşünün ya da ilaç tedavisinin gerekli olabileceği düşünülürse, psikiyatriste yönlendirme yapılır. Bu, terapinin yapılamayacağı anlamına gelmez; çoğu zaman iki uzman birlikte çalışır.
Mersin’e özgü birkaç pratik not
- Ulaşım. Şehir doğu–batı yönünde uzun bir hat üzerine kurulu. Haftalık düzenli gidip geleceğiniz bir yer seçerken evinize ya da iş yerinize yakınlığı hesaba katın; ulaşımı zor bir yer, devamlılığı zorlaştıran en sıradan nedenlerden biridir.
- Çevrim içi seçenek. Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur gibi ilçelerde yaşayanlar ya da yoğun çalışanlar için çevrim içi görüşme, düzenliliği korumayı kolaylaştırır. Ayrıntılar Online Terapi sayfasında.
- Kamu seçenekleri. Devlet ve üniversite hastanelerinin psikiyatri poliklinikleri ile Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri kamu kaynaklarıdır. Hastanelerin psikiyatri polikliniklerine randevular Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden alınır.
- Tanınırlık kaygısı. “Ya tanıdık biri görürse?” kaygısı küçük şehirlerde sık dile getirilir. Gizlilik, mesleğin temel yükümlülüğüdür; randevu saatleri de çoğunlukla danışanların karşılaşmayacağı biçimde planlanır.
Benim çalıştığım birim Mezitli’de. Adres ve iletişim bilgileri İletişim sayfasında, çalışma alanlarım Hizmetler sayfasında yer alıyor.
Sık sorulan sorular
Psikoloğa gitmek için sevk gerekir mi?
Özel çalışan bir klinik psikoloğa doğrudan başvurabilirsiniz. Kamu hastanelerinde ise süreç psikiyatri polikliniği üzerinden yürür.
İlk seansta her şeyi anlatmak zorunda mıyım?
Hayır. Ne kadar anlatacağınıza siz karar verirsiniz. Güven zamanla oluşur.
Görüşmeler gizli mi?
Evet. Gizlilik mesleki ve yasal bir yükümlülüktür. Sınırlı sayıdaki istisna ilk görüşmede açıklanır.
İlaç kullanmam gerekir mi?
Buna yalnızca hekim karar verir. Klinik psikolog ilaç yazamaz; gerekli gördüğünde psikiyatriste yönlendirir.
Gittiğim psikologla anlaşamadığımı düşünürsem ne yapmalıyım?
Önce bunu kendisiyle konuşmak çoğu zaman işe yarar. Yine de uygun olmadığını düşünüyorsanız başka bir uzmana geçmek hakkınızdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bir değerlendirme ya da tedavinin yerini tutmaz.
Kaynaklar
- 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, Ek Madde 13.
- Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete, 29 Mart 2025, sayı 32856.
- Flückiger, C., Del Re, A. C., Wampold, B. E., & Horvath, A. O. (2018). The alliance in adult psychotherapy: A meta-analytic synthesis. Psychotherapy, 55(4), 316–340. https://doi.org/10.1037/pst0000172